Q&A – Gesuperviseerde professionele praktijk (GPP) na afstuderen voor klinisch psychologen en orthopedagogen

De Gesuperviseerde Professionele Praktijk (GPP, hierna “stage”) werd geïntroduceerd in 2016 en is ondertussen twee keer uitgesteld omdat er te weinig stagementoren waren en er geen kader was om een voldoende aantal te verzekeren. Eind 2023 is het op de ministerraad en in het parlement verschenen, waarin beslist is dat er geen uitstel meer mogelijk mag zijn dat er maatregelen moeten worden genomen om genoeg stageplaatsen te voorzien.

Hierbij:

  • Worden de criteria voor stageplaatsen- en mentoren veranderd/versoepeld
  • Wordt er extra financiering voorzien voor stagementoren om te zorgen voor extra
    stageplaatsen, en dit niet enkel in de eerstelijnspsychologie
  • Kan er stage worden gelopen in zowel federale structuren (zoals ziekenhuizen)
    als in regionale structuren (zoals CLB’s in scholen)
  • Mogen stageplaatsen in verschillende kaders gelopen worden
  • Worden meer stageplaatsen voorzien in de eerstelijnspsychologie
  • Is de filosofie dat het een echte eerste werkervaring is
  • Kan het statuut zowel bediende als zelfstandige zijn

Wat deed VVS?

De Vlaamse Vereniging van Studenten (VVS) heeft in december 2023 samen met haar Franstalige tegenhanger, Fédération des Étudiant-e-s Francophones (FEF), een brief gestuurd naar minister Vandenbroucke met de vraag om meer duidelijkheid te krijgen.

Op maandag 29 januari heeft VVS samen met FEF een overleg gehad met het kabinet van de minister om antwoorden te krijgen op vragen en het resterende verloop van het dossier. Deze vragen en antwoorden staan op het einde.

Verdere uitrol GPP

Er is recent KB met versoepelde criteria voor stagementoren/plekken gepubliceerd. Men is nu bezig met een tweede serie versoepelingen door te voeren die zouden ingaan met een nieuw KB vanaf september 2024. Het huidige KB zal daarmee aangepast worden. Deze versoepelingen liggen nu voor advies bij de Raad van State, om daarna te publiceren. Dit gebeurt nog deze legislatuur tegen maart/april 2024. De FOD Volksgezondheid is hier reeds op voorzien. De huidige regering is niet van plan dit te veranderen en de verplichting om de GPP te volgen nog een derde keer uit te stellen. Dit ondanks het enorme tekort aan stageplaatsen. De regering wil zien hoe het aantal stageplaatsen zal evolueren naarmate de versoepelingen worden ingevoerd.

Het kabinet heeft alle resterende vragen genoteerd en zal hierover naar VVS terugkoppelen, alsook zullen ze (de eventuele stijging van) het aantal stageplekken monitoren en communiceren.

Ze verklaren ook op vraag van VVS te zorgen voor een FAQ op hun website, samen met een stappenplan uitgewerkt voor studenten dat exact uitlegt hoe en waar ze een stageplaats kunnen vinden en hoe verloning, sociale bescherming etc. eruitzien. Hiermee willen ze houvast en minstens voorspelbaarheid bieden aan studenten. Ze zeggen te hebben begrepen dat transparantie en communicatie beter moeten.

VVS heeft al gevraagd aan minister Crevits om duidelijkheid te krijgen over de evaluatie- en erkenningscriteria.

Het kabinet van minister Vandenbroucke heeft gezegd om regelmatig te zullen overleggen met VVS en de FOD Volksgezondheid, die de cijfers van de stageplekken kan communiceren. Dit blijven we opvolgen. We blijven ook aandringen dat er een FAQ en stappenplan opgesteld worden zodat studenten exact weten wat, waar en hoe. Hierover zullen we proactief blijven communiceren via onze eigen kanalen en via de studentenraden, in het bijzonder de Gentse Studentenraad, Stura KUL en de VUB Studentenraad. Zij zijn dan ook verantwoordelijk om proactief te communiceren naar de studenten in hun eigen instelling en faculteiten.

Tegen midden maart zal VVS een korte bevraging uitsturen om te peilen of studenten al meer duidelijkheid hebben of helemaal niet, of ze van plan zijn de GPP aan te vatten, indien niet waarom dat ze het niet doen … Het kabinet van minister Vandenbroucke heeft al aangegeven dat deze gegevens welkom zijn.

In tegenstelling tot haar Franstalige tegenhanger FEF organiseert VVS geen betoging en neemt ze hier ook niet aan deel. VVS is een koepelorganisatie die gedreven wordt door haar leden. Strategie en acties worden bepaald door de centrale studentenraden van elke universiteit en hogeschool in Vlaanderen. Het zijn de centrale studentenraden die beslissen of VVS als dusdanig op straat komt. Uiteraard kunnen de studentenraden ook autonoom beslissen om al dan niet zelf actie te ondernemen.

Enkele grote vragen en antwoorden

Vraag: kan men solliciteren en werk vinden, waarbij de werkplek zich nadien registreert als stageplaats, of moet een plek zich eerst registreren als stageplaats voor men GPP-volgers kan aannemen?
Antwoord: Best dat plekken zich zo snel mogelijk registreren, want de GPP kan pas starten zodra de werkplek erkend wordt als stageplaats. Er moet met werkgevers in gesprek getreden worden om hen aan te moedigen zich te registreren als stageplek en -mentor.

Vraag: het is als student moeilijk om op een kleinere werkplek een externe stagementor te vinden. Er bestaat een lijst, maar het is niet duidelijk of deze externe stagementoren wel willen of al vol zitten. Hoe kan een student weten waar ze een externe stagemeester kunnen vinden?
Antwoord: Klinisch psychologen kunnen de netwerken vragen om te helpen zoeken naar een stagementor, maar moeten niet verwachten dat dit voor alle jobs mogelijk is. Dit wordt opgenomen met de FOD als aandachtspunt. Meer info in september.

Vraag: betreffende de info/het nieuwe KB van september: verkiezingen komen eraan. Hoe weten we zeker dat wat nu gezegd wordt, de nieuwe voorwaarden en maatregelen voor meer stageplaatsen, ook zo zal uitgevoerd worden ?
Antwoord: de versoepeling is al bezig; KB met criteria is gepubliceerd. Men is nu bezig met een tweede serie versoepelingen door te voeren vanaf september. KB zal opnieuw aangepast worden. Dit vertrekt voor advies naar de Raad van State om daarna te publiceren. Dit gebeurt nog deze legislatuur tegen maart/april. De FOD voorziet dit al.

Vraag: er is wel financiering voor stageplaatsen als ze stagiaires aannemen, maar wat betekent dat voor studenten qua loon?
Antwoord: Er staat in het KB dat je stage loopt in een stagedienst waar je ook wordt betaald. Het statuut is duidelijk: je doet de GPP in het kader van een werkcontract. Er is geen barema vastgelegd in het KB, normaal is verloning vastgelegd in stageovereenkomst. Het KB vermeldt enkel ‘een vergoeding’ omdat het juridisch niet mogelijk is om bv. De barema’s in het KB zelf te zetten (dit wordt namelijk bepaald door sociaal overleg, niet eenzijdig door de regering). Normaal gezien zijn de barema’s van toepassing die gebruikt wordt in het paritair comité; in de meeste gevallen gaat dit de zorgsector zijn. In welke schaal je valt is onderling af te spreken. Sociale partners kunnen beslissen om werk te maken van welke schaal je valt, maar dat is nog niet bepaald. Op het niveau van de eerstelijnspsycholoog conventie word je betaald naar de conventie, dus verder geregeld via de gewone tarieven. Het barema is dus afhankelijk van de sector waarin je werkt en de uiteindelijke hoogte moet worden afgesproken tussen stagiair en stageplek/mentor. Er is dus wel bepaald dat je verloond moet worden voor het werk dat je doet.

Vraag: de sector bepaalt dus hoe de GPP verloopt?
Antwoord: kabinet/FOD doen hun best om stage uit te rollen. De sector is vragende partij voor de GPP, maar moet die ook uitvoeren en verantwoordelijkheid nemen om stagementoren te leveren en de erkenning als stageplaats aan te vragen.

Vraag: men wil de sector motiveren maar in de praktijk lukt het niet. Hoe kunnen jullie genoeg stageplaatsen garanderen tegen het einde van het jaar?
Antwoord: de cijfers zijn wat ze zijn. We moeten zien wat ze binnen enkele maanden zijn. Men hoopt op een sterke stijging. Men heeft overlegd met de sector om te zien hoe men de cijfers kan verhogen. Het kader was niet duidelijk en financiering te laag; het kabinet heeft die feedback meegenomen en de procedure versoepeld. Op het politieke niveau was er geen verplichting of animo om de GPP in te voeren, dit was een vraag van de sector. Nu is er wel geen politiek draagvlak om het nog een derde keer uit te stellen. De verplichting is daar; het enige nu is dat er een kader komt en men probeert het in orde te krijgen.

Vraag: is er geen concurrentie tussen stageplaatsen voor masterstudenten en plaatsen voor diegenen die de GPP volgen?
Antwoord: Het kabinet denkt niet dat er concurrentie is want afgestudeerden staan verder dan masterstudenten. Afgestudeerden kunnen meer en moeten dan wel gesuperviseerd worden, maar ook wel minder. De kaders zijn ook verschillend. Afgestudeerden moeten wel betaald worden, maar hier wordt budget voorzien.

Vraag: het kader voor stagementoren extern aan de stageplek wordt uitgesteld; zorgt dit naast onduidelijk ook niet voor discriminatie tegenover de andere soorten stagementoren/plekken? Bovendien zijn er stagementoren op de lijst voor externe mentoren die zeggen dat ze geen stagiaires aannemen dit jaar.
Antwoord: Men moet eerst stageplaatsen hebben, dus dit verandert niks. Oorspronkelijk was aan de universiteiten gevraagd of zij dit wilden regelen en coördineren, maar zij weigerden.

Vraag: hoe verloopt de evaluatie van de GPP en de officiële erkenning als klinisch psycholoog/orthopedagoog eens men de GPP heeft aangevat?
Antwoord: dit moet geregeld worden op regionaal niveau. Men moet dit dus vragen aan Hilde Crevits, de Vlaamse minister van Welzijn.

Wat is VVS?

De Vlaamse Vereniging van Studenten (VVS), behartigt de belangen van elke student die studeert aan een hogeschool of universiteit van de Vlaamse Gemeenschap. VVS strijdt bij de overheid en de hogeronderwijsinstellingen voor een kwaliteitsvol, maar ook toegankelijk hoger onderwijs voor elke (toekomstige) student zonder onderscheid. Ieder jaar verkiest VVS een nieuw bestuur om deze taak in de praktijk op te nemen. Zij worden verkozen door de studentenraden en hebben zo draagvlak binnen alle hogeronderwijsinstellingen in de Vlaamse Gemeenschap.