VVS pleit voor Vlaanderenbrede Studentenbevraging voor Stageplaatsen in de Zorg

Na de getuigenissen over stagemisbruik in de zorgsector pleit de Vlaamse Vereniging van Studenten (VVS) in haar nieuwe standpunt voor een Vlaanderenbrede anonieme bevraging onder studenten in diverse zorgopleidingen. Zo kunnen problemen op stageplaatsen direct zichtbaar worden gemaakt bij de opleidingen en verkleint het de drempel om deze aan te kaarten. Met oog op de aanvang van de stages na de kerstvakantie benadrukt VVS de rol van een positieve stage-ervaring. "Een goede stagebegeleiding kan een wereld van verschil betekenen voor het succes van de student in de opleiding. Zeker voor eerstejaarsstudenten die hun eerste praktijkervaring opdoen," zegt VVS-bestuurder Robbe Van Leemput. “Een negatieve ervaring doet studenten afhaken, wat meteen een verlies betekent voor zowel de student als de zorgsector”.

Contactpersoon voor dit standpunt: Robbe Van Leemput, bestuurder VVS
Bereikbaar via 0470 64 27 40 of via robbe.vanleemput@vvs.ac.

Anonieme Vlaanderenbrede Bevraging

In plaats van een nieuw meldpunt pleit VVS voor een jaarlijkse (of na elke stage) Vlaanderenbrede studentenbevraging. Deze gecentraliseerde aanpak verlicht de last voor studenten, die momenteel aparte bevragingen moeten invullen voor zowel onderwijs- als zorginstellingen. De bevraging, geïnspireerd op de internationaal gebruikte CLES (Clinical Learning Environment Scale) enquête, evalueert op wetenschappelijke wijze het leerklimaat, de tevredenheid en de stagebegeleiding.¹

Met succesvolle implementaties in Limburg en Leuven binnen verpleegkunde opleidingen, streeft de Vlaanderenbrede bevraging naar een uitbreiding naar andere zorgopleidingen in Vlaanderen.  
De bevraging helpt daarnaast ook om drempelvrees bij meldpunten te verminderen. “Studenten moeten hun weg kunnen vinden naar meldpunten zonder een overvloed aan opties te hebben. Soms vinden studenten de drempel té hoog om een melding te maken, vanwege onzekerheid over wat als ‘normaal’ wordt beschouwd. Daarbij is er vaak een grote vrees  om een negatieve indruk na te laten, en zo kansen mis te lopen op een bepaalde dienst of in een bepaalde specialisatie,” aldus Robbe Van Leemput.

De meldingsangst kan volgens VVS onderwijs- en zorginstellingen ten onrechte laten geloven dat er geen problemen zijn en geeft hen niet de mogelijkheid om deze aan te pakken. Daarom pleit VVS voor een anonieme bevraging om stagemisbruik te voorkomen en een beter beeld te krijgen van de werkelijke ervaringen van studenten. Anonimiteit in de bevraging is van cruciaal belang om studenten in staat te stellen vrijuit te spreken zonder angst voor mogelijke gevolgen. Bij kleine opleidingen of stageplaatsen is anonimiteit soms moeilijk te garanderen, bij hen wordt dan best om de zoveel jaar alles gebundeld en anoniem gepresenteerd.


Een negatieve ervaring doet studenten afhaken, wat meteen een verlies betekent voor zowel de student als de zorgsector.

– Bestuurder Robbe Van Leemput

Toekennen van een Kwaliteitslabel

VVS stelt voor om op Vlaams niveau een nieuw kwaliteitslabel toe te kennen aan stageplaatsen, gebaseerd op de Vlaanderenbrede bevraging. “Dit label kan een  erkenning geven aan de stageplaatsen die zich nu al dagelijks inzetten om studenten op een kwaliteitsvolle manier te begeleiden. Daarnaast  kan het ook weer andere stageplaatsen aansporen en motiveren om extra te investeren in de verbetering van hun mentorenprogramma en de begeleiding van studenten. Het zijn tenslotte hun toekomstige collega’s waar ze mogelijks binnen enkele maanden of jaren mee aan het bed van de patiënt zullen staan,” licht Van Leemput toe.

Het idee van een Vlaanderenbrede bevraging maakt deel uit van een bredere oproep van VVS voor een meer grondige, structurele uitwisseling van informatie over de kwaliteit van stageplaatsen tussen verschillende hoger onderwijsinstellingen. 

Getuigenissen Studenten

Het nieuwe standpunt van VVS benadrukt de noodzaak om de ernstige problemen in de stages van de zorgopleidingen aan te pakken, zoals geïdentificeerd in de getuigenissen die in april 2023 in het nieuws verschenen. De gemelde problemen, waaronder overmatige werktijden zonder adequate begeleiding, de druk om complexe medische handelingen uit te voeren zonder toereikende training, en andere obstakels die de leerkansen van zorgstudenten belemmeren en mogelijk risicovolle situaties veroorzaken, kunnen niet langer genegeerd worden. Zowel het welzijn van studenten in de zorgsector als het beschermen van de zorgvrager die door de student wordt behandeld staat centraal in dit standpunt.

Lees alles over het standpunt op de standpuntpagina!

Wat is VVS?

De Vlaamse Vereniging van Studenten (VVS), behartigt de belangen van elke student die studeert aan een hogeschool of universiteit van de Vlaamse Gemeenschap. VVS strijdt bij de overheid en de hogeronderwijsinstellingen voor een kwaliteitsvol, maar ook toegankelijk hoger onderwijs voor elke (toekomstige) student zonder onderscheid. Ieder jaar verkiest VVS een nieuw bestuur om deze taak in de praktijk op te nemen. Zij worden verkozen door de studentenraden en hebben zo draagvlak binnen alle hogeronderwijsinstellingen in de Vlaamse Gemeenschap.

Bronnen

¹ Inge Pool, Helga Kragten, “Leerklimaat: meten en verbeteren. De ontwikkeling van een leerklimaatinstrument voor verpleegkundestudenten.”, https://www.researchgate.net/publication/328771845_Leerklimaat_meten_en_ver