Standpunt Heroriëntering en Deliberatie
2023-10-26
De voorbije Vlaamse Regeringen (2014-2019 & 2019-2024) hebben heel veel aandacht geschonken aan het versterken van de studie-efficiëntie. Naast een goede oriëntering wil de Vlaamse Regering inzetten op preventieve remediëring en een snelle heroriëntering waar nodig. De Vlaamse Vereniging van Studenten (VVS) erkent het belang van een snelle heroriëntering om zo de beste kansen te kunnen bieden op een aangename studie-ervaring. Daarom wil ze in dit standpunt de belangrijkste voorwaarden meegeven voor een goed heroriënterings- en remediëringsbeleid.
In 2022 keurde de Vlaamse Regering het decreet goed waarin werd vastgelegd dat vanaf academiejaar 2023-2024 de verschillende studievoortgangsmaatregelen strenger worden met als doel om de studie-efficiëntie te versterken. Enkele voorbeelden hiervan zijn de
invoering van een verplichte maar niet-bindende starttoets voor bepaalde opleidingen en de harde knip tussen het eerste en het tweede jaar (wanneer men na 2 academiejaren niet geslaagd is voor diens eerstejaarsvakken, mag men niet verder studeren op een paar uitzonderingen na).
De gevolgen van dit decreet zullen we komende jaren zien, echter maakt VVS zich nu al zorgen om de gevolgen hiervan. Ten eerste heerst er heel wat bezorgdheid onder huidige én toekomstige eerstejaarsstudenten over de gevolgen van de decreetwijziging met betrekking tot de starttoetsen en het gebrek aan duidelijkheid over de implementatie hiervan. Ten tweede vrezen we dat heel wat studenten onnodig zullen moeten stoppen met studeren door het niet slagen van slechts één of twee eerstejaarsvakken. Dit zorgt ervoor dat de verschillende deliberatievoorwaarden van instellingen nog belangrijker worden voor het wel of niet kunnen vervolledigen van een opleiding voor
een student. Daarom wil VVS in dit standpunt de best practices van deliberatievoorwaarden in kaart brengen en de belangrijkste voorwaarden meegeven van wat een goed deliberatiesysteem kan zijn, zeker in de context van de ‘harde knip’
De Vlaamse Vereniging van Studenten (VVS) vraagt:
- dat de studie- en trajectbegeleidingsdiensten voldoende financiering krijgen van de Vlaamse overheid om de toegenomen behoefte aan advies te beantwoorden met meer personeel op piekmomenten voor heroriëntering en meer vrije momenten voor een gesprek;
- dat hogeronderwijsinstellingen voldoende aandacht hebben voor heroriëntering in de trajectbegeleiding doorheen het jaar, maar dat men de studenten blijft aanmoedigen om naar de studiebegeleiding te gaan en er het beste van te maken tot het einde van het academiejaar;
- dat de studie- en trajectbegeleiding ook een permanentie hebben in de vakantieperiodes;
- dat hogeronderwijsinstellingen meer op elkaar afstemmen betreffende de einddatums van de puntenbekendmaking, de starttoetsen en de ingangsexamens;
- dat hogeronderwijsinstellingen de startdatums van het academiejaar samen afspreken, zodat (toekomstige) studenten de nodige tijd hebben om zich te (her)oriënteren en de noodzakelijke testen af te leggen;
- dat men inzet op initiatieven als Oriëntatiedagen of -weken en bundels voor laattijdige instromers, zodat heroriënterende studenten toch nog wegwijs geraken in hun nieuwe instelling;
- dat verschillende onderwijsinstellingen, zowel universiteiten als hogescholen, samenwerken om de heroriëntering te vergemakkelijken en de student te informeren over de mogelijkheden binnen en verschillen tussen iedere instelling;
- dat men bij remediëringstrajecten voldoende betrokkenheid toont met de student om deze van betekenisvolle feedback te voorzien;
- dat onderwijsinstellingen verschillende remediëringstrajecten voorzien;
- dat de onderwijsinstellingen en overheid alle achtergrondgegevens van de studenten die heroriënteren of uitschrijven analyseren;
- dat elke student het recht heeft op deliberatiemogelijkheden;
- dat alle hogescholen en universiteiten ervoor zorgen dat eerstejaarsvakken, na maximaal twee jaar, gedelibereerd of getolereerd kunnen worden. De voorwaarden hiervoor zijn best niet te streng;
- dat alle hogeronderwijsinstellingen transparant, eenvoudig en helder communiceren over hun deliberatie- of tolerantiesysteem op hun website;
- dat de verschillen tussen de verschillende hogeronderwijsinstellingen wat betreft de deliberatie- en tolerantiesystemen op elkaar afgestemd zijn zodat er geen al te grote verschillen zijn tussen de instellingen;
- dat hogeronderwijsinstellingen met automatische deliberatie en tolerantieregelingen de beste examenkans laten meetellen en niet de meest recente examenkans;
- dat een niet-deelname aan verplichte remediëring nooit kan leiden tot een inperking van deliberatiemogelijkheden. Aan instellingen die dit wel doen, vragen we met aandrang om dit te schrappen uit hun onderwijs- en examenreglement;
- dat hogeronderwijsinstellingen studenten minstens 7 kalenderdagen na de bekendmaking van de punten de tijd geven om te verzaken aan automatische deliberatie;
- dat de belangrijkste onderdelen van alle deliberatiesystemen van de hogeronderwijsinstellingen op onderwijskiezer.be te raadplegen zijn
- dat hogeronderwijsinstellingen hun deliberatiesysteem grondig evalueren richting academiejaar 2024-2025.
Contactgegevens
Rapporteur & contactpersoon: Joris Nitelet
Dossierbeheerder: Lynn De Palmenaer
Contact: onderwijs@vvs.ac
De rapporteur is bij VVS verantwoordelijk voor de totstandkoming van een standpunt. Hij of zij toetst af wat de VVS-leden in het standpunt weerspiegeld willen zien.
Contact bestuur VVS: info@vvs.ac
Het bestuur vertegenwoordigt VVS en wordt voor één academiejaar verkozen door de leden van de algemene vergadering.