Veilig Studeren in Gevaar – Vlaamse Vereniging van Studenten (VVS) maakt zich zorgen om Grensoverschrijdend Gedrag (GOG) in het Hoger Onderwijs

VVS maakt zich ernstige zorgen over hoe universiteiten omgaan met situaties van grensoverschrijdend gedrag (GOG). Aan de Universiteit Gent vertrok recent een professor na meldingen van ongepast gedrag, via een “geheime overeenkomst”. Dat betekent dat de universiteit en de professor afspraken maakten zonder open communicatie, zodat de zaak grotendeels binnenskamers bleef.

Lees ons vernieuwd standpunt over Veilige Studietijd

Voor meer informatie:
Inhoudelijk verantwoordelijke: Nele Van Hoyweghen, +32 486 88 35 39, voorzitter@vvs.ac
Communicatieverantwoordelijke: Arne Engelen , +32 472 20 79 32, arne.engelen@vvs.ac
Algemeen telefoonnummer VVS: +32 451 03 61 43

Tijd voor transparantie: Géén plaats voor doofpotpraktijken

Er verdwijnen te vaak incidenten van GOG achter gesloten deuren. De recente “geheime overeenkomst” aan de Universiteit Gent is geen alleenstaand geval, maar een teken dat transparantie en openheid nog altijd niet op orde is. Voor studenten roept dit veel vragen op. Hoe veilig zijn we echt tijdens onze studietijd? En kunnen we erop vertrouwen dat wie iets misdoet, ook eerlijk opgevolgd en gesanctioneerd wordt? De Pano reportage van afgelopen woensdag geeft duidelijk weer dat er nog steeds structurele problemen zijn. In de zaak rond de VUB-professor, waar dertien getuigen spreken over jarenlang toxisch leiderschap en seksisme, blijkt dat zelfs bij herhaalde meldingen de gevolgen minimaal waren. Studenten en doctoraatsstudenten bevinden zich nog te vaak in kwetsbare posities. Hun doctoraat of diploma kan soms afhangen van één persoon.

VVS vraagt drie duidelijke zaken:

  1. Studenten moeten mee aan tafel zitten waar beslist wordt over beleid rond GOG, ook op instellingsniveau. Als studenten niet betrokken zijn bij zulke beslissingen, blijft het gevoel dat beleid over hun hoofden heen gemaakt wordt. 
  2. Procedures moeten open en eerlijk verlopen. Voorzie de onafhankelijke en onpartijdige behandeling van klachten waarbij klachten van studenten, doctorandi en medewerkers niet bij dezelfde personen mogen terechtkomen. Betrek hierbij ook externe experten.
  3. Beslissingen mogen niet in stilte genomen worden. Studenten moeten weten wat er gebeurt na een melding, welke stappen volgen en wat hun rechten zijn. Alleen dan voelen slachtoffers zich serieus genomen.

“Een veilig gevoel op je campus is geen luxe, maar een basisrecht,” zegt VVS-voorzitter Nele Van Hoyweghen. “Het volstaat niet om op papier te zeggen dat welzijn belangrijk is. Studenten moeten dat ook in de praktijk merken.”

Studenteninspraak blijft cruciaal

In 2022 trok VVS al aan de alarmbel. Toen al kaartten de studentenraden de noodzaak voor een doortastend en transparant beleid rond GOG aan, en vroegen ze om meer inbreng van studenten in het GOG-beleid. Te vaak hebben onderwijsinstellingen nog koudwatervrees om dit beleid open te trekken naar studenten, waardoor situaties zoals recentelijk aan de UGent zich blijven herhalen. Er is nood aan een cultuur waarin incidenten niet via stille akkoorden opgelost worden, maar via open communicatie en duidelijke afhandeling.

Kwetsbare positie van doctoraatstudenten

Hierbij is het belangrijk om te weten dat GOG vele vormen kan aannemen. Soms gaat het over opmerkingen of ongepaste aanrakingen, maar het kan ook subtieler zijn. Denk bijvoorbeeld wanneer een professor te veel persoonlijke macht heeft over een student. Vooral doctoraatsstudenten zijn daar kwetsbaar voor: zij zijn namelijk afhankelijk van hun promotor voor hun onderzoek en toekomst in de academische wereld. Daardoor durven ze soms niet te spreken, zelfs niet wanneer er echt iets misloopt.

Nood aan structurele verandering is hoog

Daarom vraagt VVS dat universiteiten en hogescholen duidelijke afspraken maken waarbij: meldingen ernstig genomen moeten worden, slachtoffers moeten weten wat er met hun melding gebeurt, en “stille akkoorden” niet meer mogen voorkomen. Ook de Vlaamse overheid heeft hierin een verantwoordelijkheid. Zij moet ervoor zorgen dat onderwijsinstellingen voldoende middelen en begeleiding krijgen om een veilige omgeving te garanderen. Zorg ook dat het onafhankelijk Vlaams Meldpunt Grensoverschrijdend Gedrag voldoende slagkracht krijgt. VVS wil actief samenwerken met alle instellingen, koepelorganisaties zoals VLIR, VLHORA en overheden, en stelt zich open voor dialoog over interne evaluaties en gezamenlijke aanpak van GOG.

Een studietijd hoort veilig te zijn en niet iets waar angst of wantrouwen bij komt kijken. Zonder studenten te betrekken in beslissingen rond GOG-beleid zal het vertrouwen van de student laag blijven.

Wat is VVS?

De Vlaamse Vereniging van Studenten (VVS) behartigt de belangen van elke student die studeert aan een hogeschool of universiteit van de Vlaamse Gemeenschap. VVS strijdt bij de overheid en de hoger onderwijsinstellingen voor een kwaliteitsvol, maar ook toegankelijk hoger onderwijs voor elke (toekomstige) student zonder onderscheid. Ieder jaar verkiest VVS een nieuw bestuur om deze taak in de praktijk op te nemen. Zij worden verkozen door de studentenraden en hebben zo draagvlak binnen alle hoger onderwijsinstellingen in de Vlaamse Gemeenschap.